Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε ασφυκτικό κλοιό καθώς ο Κινέζος πρόεδρος Xi Jinping κρατά στα χέρια του το στρατηγικό «χαρτί» των σπάνιων γαιών: Ύττριο και Σκάνδιο, κρίσιμα για την αεροδιαστημική και τους ημιαγωγούς.
Οι ελλείψεις απειλούν την παραγωγή κινητήρων, προηγμένων chip 5G και αεροσκαφών, λίγες εβδομάδες πριν από τη συνάντηση Trump–Xi στο Πεκίνο, αφήνοντας την Ουάσινγκτον εκτεθειμένη και με περιορισμένα περιθώρια ελιγμών.
Οι προμηθευτές των αμερικανικών εταιρειών αεροδιαστημικής και ημιαγωγών αντιμετωπίζουν αυξανόμενη έλλειψη κρίσιμων σπάνιων γαιών, ακόμη και μετά από προσωρινή χαλάρωση των εμπορικών εντάσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου.
Η πίεση αυτή εμφανίζεται μόλις λίγες εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση του προέδρου Donald Trump με τον Κινέζο πρόεδρο Xi Jinping στο Πεκίνο για μια κρίσιμη σύνοδο κορυφής, σημειώνει το Reuters.
Η στενότητα επικεντρώνεται σε εξειδικευμένα στοιχεία όπως το ύττριο και το σκάνδιο, δύο από τα 17 στοιχεία που είναι ζωτικής σημασίας για προηγμένες βιομηχανίες και τεχνολογίες άμυνας.
Παρά τον περιορισμένο όγκο τους, αυτά τα υλικά είναι απαραίτητα σε κινητήρες αεροσκαφών, κράματα υψηλής απόδοσης και την παραγωγή προηγμένων ημιαγωγών. Η Κίνα κυριαρχεί στην παγκόσμια παραγωγή τους.
Παρά το γεγονός ότι το Πεκίνο έχει επαναλάβει αρκετές εξαγωγές σπάνιων γαιών από τον Απρίλιο, οι αποστολές υττρίου και σκανδίου προς τις ΗΠΑ παραμένουν σε απότομη μείωση.
Τα κινεζικά τελωνειακά στοιχεία δείχνουν δραματική πτώση των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ μετά την εισαγωγή ελέγχων εξαγωγών.
Ύττριο: Κρίσιμο για την αεροδιαστημική
Το ύττριο χρησιμοποιείται σε ειδικά επικάλυψης που προστατεύουν κινητήρες αεροσκαφών και βιομηχανικές τουρμπίνες από την υπερθέρμανση. Χωρίς τακτική χρήση αυτών των επιστρώσεων, οι κινητήρες δεν μπορούν να λειτουργήσουν με ασφάλεια.
Από τότε που αναφέρθηκαν οι πρώτες ελλείψεις στα τέλη του προηγούμενου έτους, η τιμή του έχει αυξηθεί περίπου 60%, φτάνοντας σχεδόν 70 φορές πάνω από τα επίπεδα πριν από ένα χρόνο.
Οι κατασκευαστές επιστρώσεων αρχίζουν να περιορίζουν τις προμήθειες, σύμφωνα με στελέχη και εμπόρους που γνωρίζουν την αγορά.
Δύο βορειοαμερικανικές εταιρείες που χρησιμοποιούν ίτριο για επιστρώσεις υψηλής θερμοκρασίας έχουν προσωρινά αναστείλει την παραγωγή λόγω περιορισμών στην προμήθεια.
Μία από αυτές προτεραιοποιεί μεγάλους πελάτες όπως οι κατασκευαστές κινητήρων, ενώ αρνείται μικρότερους και ξένους πελάτες.
Άλλη εταιρεία έχει σταματήσει εντελώς τις πωλήσεις προϊόντων με οξείδιο του ιτρίου λόγω εξάντλησης του υλικού.
Παρά το γεγονός ότι η παραγωγή κινητήρων αεροσκαφών δεν έχει ακόμη διακοπεί, οι προμηθευτές περιγράφουν την κατάσταση ως επισφαλή, ενώ η ζήτηση για ανταλλακτικά και νέα αεροσκάφη από εταιρείες όπως η Boeing και η Airbus αυξάνεται.
Σκάνδιο: Κίνδυνος για 5G και προηγμένους ημιαγωγούς
Στον τομέα των ημιαγωγών, η έλλειψη σκανδίου εγείρει ανησυχίες για πιθανές διακοπές στην παραγωγή chip για 5G.
Η παγκόσμια παραγωγή είναι μετρήσιμη σε λίγες δεκάδες τόνους ετησίως, ενώ το στοιχείο χρησιμοποιείται σε κυψέλες καυσίμου, εξειδικευμένα κράματα αλουμινίου για την αεροδιαστημική και προηγμένες διαδικασίες κατασκευής chip.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι μεγάλοι αμερικανικοί κατασκευαστές chip βασίζονται στο σκάνδιο για εξαρτήματα που χρησιμοποιούνται σε σχεδόν κάθε smartphone και σταθμό βάσης 5G.
Οι καθυστερήσεις στις κινεζικές άδειες εξαγωγής έχουν επιβραδύνει τις παραδόσεις τους τους τελευταίους μήνες, ενώ κάποιες εταιρείες ζήτησαν βοήθεια από την Ουάσινγκτον για να πλοηγηθούν στο σύστημα αδειοδότησης.
Αν και ορισμένες αμερικανικές εταιρείες έχουν προμηθευτεί σκάνδιο μέσω τρίτων χωρών, οι κινεζικές αρχές απαιτούν να δηλώνεται ο τελικός χρήστης, κάτι που θεωρείται από ορισμένους αξιωματούχους των ΗΠΑ ότι στοχεύει άμεσα τον τομέα των ημιαγωγών.
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν εγχώρια παραγωγή σκάνδιου και δεν υπάρχουν πλήρως λειτουργικές εναλλακτικές πηγές εκτός Κίνας. Οι εκτιμήσεις της βιομηχανίας υποδηλώνουν ότι τα αποθέματα θα διαρκέσουν μήνες, όχι χρόνια.
Εμπορικές συνομιλίες και στρατηγικό πλεονέκτημα
Οι ελλείψεις σπάνιων γαιών αναμένεται να κυριαρχήσουν στις συζητήσεις της προγραμματισμένης συνάντησης Trump–Xi στο Πεκίνο τον Μάρτιο.
Η προσωρινή συμφωνία του Οκτωβρίου προέβλεπε χαλάρωση των κινεζικών περιορισμών, αλλά οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι η πρόσβαση και η συμμόρφωση παραμένουν ασταθείς.
Ο Λευκός Οίκος έχει δεσμευθεί να εξασφαλίσει αξιόπιστη πρόσβαση σε κρίσιμα μέταλλα μέσω διαπραγματεύσεων με την Κίνα, ενώ παράλληλα αναπτύσσει εναλλακτικές αλυσίδες προμήθειας.
Για το Πεκίνο, ο έλεγχος των σπάνιων γαιών αποτελεί ισχυρό στρατηγικό πλεονέκτημα σε ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές διαμάχες.
Για την Ουάσιγκτον, οι ελλείψεις υπογραμμίζουν ευπάθειες σε τομείς κρίσιμους για την εθνική ασφάλεια και την τεχνολογική ανταγωνιστικότητα.
Μονοπώλιο της Κίνας
Η τρέχουσα στενότητα δείχνει πώς ακόμη και περιορισμένοι έλεγχοι εξαγωγών σε εξειδικευμένα μέταλλα μπορούν να επηρεάσουν βιομηχανίες υψηλής αξίας. Το ύττριο και το σκάνδιο, αν και μικρά ποσοτικά, μπορούν να σταματήσουν γραμμές παραγωγής αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η σχεδόν μονοπωλιακή θέση της Κίνας σε αυτά τα υλικά της δίνει επιρροή πολύ μεγαλύτερη από το μέγεθος της αγοράς. Ακόμη και αν οι εξαγωγές δεν μπλοκάρονται πλήρως, οι καθυστερήσεις και η αβεβαιότητα στις άδειες μπορούν να προκαλέσουν εκτοξεύσεις τιμών, περιορισμό προμηθειών και στρατηγική ανησυχία μεταξύ των αμερικανικών κατασκευαστών.
Καθώς οι αεροδιαστημικές και ημιαγωγικές εταιρείες αγωνίζονται να εξασφαλίσουν προμήθειες, το επεισόδιο υπενθυμίζει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ότι η εξάρτηση από κρίσιμα μέταλλα δεν είναι απλώς εμπορικό ζήτημα, αλλά θέμα εθνικής ασφάλειας.
Το αν η επικείμενη σύνοδος θα φέρει ουσιαστική ανακούφιση ή θα εντείνει τον ανταγωνισμό για στρατηγικούς πόρους, θα καθορίσει τη μελλοντική πορεία των οικονομικών σχέσεων ΗΠΑ–Κίνας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών